Ăn cỗ lấy phần

 Trên trang Làng Việt có người nêu câu hỏi ăn cỗ lấy phần, là mĩ tục hay hủ tục? Nếu là nét đẹp thì đẹp ở đâu?

Câu hỏi này làm tôi nhớ đến trải nghiệm "ngồi đám" (đi ăn cỗ) ở một Hội Đình tại Kinh tộc Tam Đảo, nơi này có tục ăn cỗ lấy phần. 

Thức ăn lên mâm rất đầy đặn, phải đặt chồng lên nhau mới đủ chỗ. Tôi nhìn cái mâm ngồn ngộn ấy cũng thấy hoảng. Mọi người ngồi ăn uống từ tốn, uống rượu trò chuyện là chính, lâu lâu mới gắp một hai miếng, nhưng tôi là khách nên họ chú ý tiếp đồ ăn cho tôi lắm. Trên mâm tôi mới hỏi về chuyện sao làm nhiều thế này, các bác ăn uống lại thanh cảnh thế kia chẳng phải là thừa thãi lãng phí lắm ư. Nhân đó mới có người giải thích, ngồi đám chỉ ăn lấy lệ thôi, và uống rượu với uống canh là chính, các món khô thì để cuối bữa sẽ chia phần mang về cho gia đình, để người nhà cũng được hưởng lộc Đình. 

Ngẫm kĩ thì tôi thấy tục lệ này nếu mọi người đều giữ đúng (không bị lệch lạc đi), thì là rất đẹp. Thứ nhất là mâm cỗ tuy đầy, nhưng không phải là chỉ cho những người ngồi mâm, mà lượng thực phẩm ấy là tính cho dân của cả làng, nhà nào cũng góp giỗ thì nhà nào cũng được hưởng cỗ, tất yếu là phải làm nhiều. Bầy nhiều lên thì trông sung túc, thế là được cả thể diện. Người ngồi đám thì giữ lễ với nhau, không ai ăn uống nhồm nhoàm, thành ra nom văn minh lắm, không vì miếng ăn mà tỏ ra thô tục. Cuối bữa, người ta mang túi đến, một người trên mâm chia đều cỗ vào các phần, mỗi người một phần mang về. Chúng tôi là khách nên không nhận phần, nói thác là đường về xa xôi mang theo không tiện.

18/1/2021

Nhận xét

Đăng nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Quy tắc chính tả: Bỏ dấu ở đâu?

Hình ảnh
1. Tiếng Việt có 5 kí hiệu chỉ thanh điệu, gọi là dấu thanh, gọi tắt là dấu. 5 kí hiệu này là đủ để ghi cho 6 thanh điệu trong tiếng Việt. Dấu thanh được viết ở phía trên của phần vần (huyền, sắc, hỏi, ngã) hoặc phía dưới của phần vần (nặng). 2. Nguồn gốc các dấu thanh này đều đến từ các dấu phụ trong tiếng Hi lạp cổ và tiếng Bồ (giáo sĩ Bồ Đào Nha xây dựng nền móng chữ Quốc ngữ), vốn dĩ dùng để đánh dấu trọng âm và ngữ điệu. Vì vậy, ở thuở ban đầu của chữ Quốc ngữ, nguyên tắc bỏ dấu là: dấu thanh đặt trên hoặc dưới nguyên âm. Quan niệm ban đầu rất đơn giản, âm tiết được cấu tạo bởi nguyên âm và phụ âm, ví dụ âm tiết “hoan”, gồm phụ âm đầu “h”, phụ âm cuối “n”, và 2 nguyên âm là “o” và “a”, dấu thanh đánh trên o hay a đều được. Hình dưới đây trích trong Từ điển Annam - Latin của Pigneau de Behaine (1773). Những chữ như “ải, ái, áy” đều bỏ dấu lên nguyên âm thứ hai, viết là “Aỉ, Aí, Aý”. [Quy tắc phiên bản 1] Dấu thanh điệu chỉ đánh trên hoặc dưới chữ cái nguyên âm “a, e, i, y, o, u”....
Đọc thêm

Phiên âm tên riêng nước ngoài ra tiếng Việt

 1. Quan sát cách tiếng Việt (cụ thể là trên báo chí) lúng túng với việc phiên âm tiếng nước ngoài, mới thấy xã hội ta luôn thích đi tìm một minh chủ thiên hạ để noi theo. Minh chủ bây giờ mặc định là Mĩ. 2. Biến thiên của lịch sử Thời kì thứ nhất, phiên âm tên nước ngoài qua ngả chữ Hán. Ví dụ tên các quốc gia như Anh, Pháp, Mĩ, Đức, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Hi Lạp, La mã vân vân. Tên riêng cũng phiên qua chữ Hán: Nã Phá Luân, Mạnh Đức Tư Cưu, Kim Nhật Thành, Lí Thừa Vãn... Ở thời kì này, các thuật ngữ khoa học cũng đối chiếu với chữ Hán. Ảnh hưởng của thời kì này vẫn là dai dẳng nhất. Thời kì thứ hai là phiên âm tên nước ngoài sang tiếng Việt qua âm đọc trong tiếng Pháp. Ví dụ, Na-pô-li, La Hay, (người) Anh-điêng, thần Dớt, Hec-quyn, nhà băng ( = ngân hàng), các thuật ngữ ngành hoá như i-ốt, ô-xi, hi-đrô, các-bon vân vân. Riêng phần này có một thứ tôi vẫn thắc mắc...
Đọc thêm

Nhật kí chạy bộ (phần 2)

Hình ảnh
  2. Một người mới cần lưu ý những điều gì? Những điều chia sẻ dưới đây không phải là lí thuyết nhặt ra từ cuốn sách nào đó, mà chúng đến từ trải nghiệm thất bại của tôi. Tôi tuy mới toanh trên đường chạy, nhưng tôi đã có trải nghiệm thất bại ở ngay chính việc chạy và các môn thể thao khác. Phải đến khi tôi được học về vận động một cách bài bản hơn, thì mới dần hiểu nguồn cơn của những sự thất bại ấy. Điều thứ nhất : Hưu hướng Như Lai* *Trích câu kệ của Mãn Giác thiền sư: “Hưu hướng Như Lai hành ngã hành” (nghĩa là: chớ bắt chước Như Lai, cứ làm theo cách phù hợp với mình). Như Lai là người thành công. Để vươn lên đỉnh cao thành công, ông ta cũng phải leo từng bậc thang. Chớ thấy những người thành công làm điều gì một cách dễ dàng mà nghĩ mình cũng có thể copy ngay tắp lự. Đây là bài học tôi nhận được từ năm sáu năm về trước. Năm sáu năm trước, tôi đã từng đi chạy với những người giỏi hơn mình rất nhiều. Khi bắt đầu, tôi cố gắng theo kịp họ nhưng nhanh chóng xuống sức, th...
Đọc thêm