Quả (phụ) 寡 > (bà) goá // (bà) hoá > (bà) vá

1. Từ điển Khai Trí Tiến Đức (1931) ghi: Goá, cũng nói là "hoá". Nói người đàn bà chết chồng hay đàn ông chết vợ. 

Từ điển Việt ngữ chánh tả tự vị ghi nhận hoá > vá, có thể là diễn biến trong phương ngữ Nam. 

Từ hoá sang vá, do diễn biến hw > w > v. Đây là diễn biến muộn về sau này.

2. Từ quả sang goá, diễn biến k > g khá phổ biến trong âm Nôm hoá. Giả thiết về điều kiện xảy ra diễn biến này là việc có một tiền âm tiết hữu thanh ví dụ *a-quả > goá. Âm vực cao của thanh điệu gợi ý rằng sự diễn biến ak > g diễn ra sau khi âm vực thanh điệu đã định hình (khoảng thế kỉ 12-15). 

Từ quả/goá > hoá là rất khó giải thích. Cho dù k (hoặc g) và h có vị trí phát âm tương cận, nhưng rất hiếm chứng cứ trong tiếng Việt cho thấy chúng có thể biến đổi sang nhau. Một trường hợp khác tương tự là 竭力 kiệt lực = hết sức. Goá ~ hoá, kiệt ~ hết là cặp hỗ chứng cho nhau, và đều không đủ chắc chắn. (Một sự trùng hợp là "hết" cũng có thanh điệu âm vực cao.)

3. Một khả năng khác, "hoá" trong bà hoá chả liên quan gì đến goá, nó có một nguồn gốc khác.  

Bà goá, tiếng Hán có các cách diễn đạt là: quả phụ, di sương, vị vong nhân, không biết còn cách diễn đạt nào khác nữa có thể dẫn đến chữ "hoá".