Sự kiện Tesla ở Trung Quốc

1. Ngày 19.4.2021, trong triển lãm ô tô ở Thượng Hải, một phụ nữ mặc áo phông in dòng chữ lớn "Xe Tesla mất phanh" nhân lúc nhân viên không để ý, trèo lên nóc một chiếc xe Tesla và hô lớn "Xe Tesla mất phanh". 

Sự kiện nhanh chóng trở thành đề tài bàn tán trên mạng, nguyên uỷ của sự vụ cũng được phơi sáng. Tháng 2 (cụ thể là ngày 21.2.2021), bố của người phụ nữ kia lái xe Tesla gây tai nạn, phía cảnh sát kết luận trách nhiệm hoàn toàn thuộc về chủ xe Tesla, nhưng gia đình người này kiên quyết cho rằng tai nạn xảy ra là do xe Tesla mất phanh, yêu cầu phía Tesla bồi thường. 

Đại diện của Tesla làm việc với chủ xe và đề nghị giao xe cho bên thứ ba kiểm tra xe, nhưng gia đình chủ xe không đồng ý. Sau vụ "ăn vạ" tại triển lãm ô tô Thượng Hải, đại diện của Tesla tuyên bố, không thoả hiệp với những đòi hỏi vô lí. 

Câu chuyện vốn dĩ chỉ là sự tranh chấp giữa người tiêu dùng và doanh nghiệp bỗng chốc mang một ý nghĩa mới, khi Tân Hoa Xã và các nền tảng thông tin của CP Trung Quốc vào cuộc. Tân Hoa Xã đăng một bài xã luận gay gắt chỉ trích "thái độ" của Tesla, tiếp theo là trang thông tin của Chính pháp TQ là Kiếm Tràng An cũng lên tiếng yêu cầu Tesla phải có thái độ đúng đắn với người tiêu dùng Trung Quốc. Các chỉ trích từ cơ quan ngôn luận của chính quyền không đề cập đến vấn đề chất lượng của xe Tesla, mà chĩa mũi dùi vào "thái độ" của công ti này trong việc tiếp nhận phản ánh của người tiêu dùng. 

Ngay lập tức phía Tesla ra tuyên bố sẽ lắng nghe và tôn trọng mọi ý kiến của người tiêu dùng, đối với sự cố "mất phanh" sẽ thành lập tổ chuyên án để tìm hiểu và đưa ra câu trả lời cho sự vụ. Tiếp sau, ngày 22.4, Tesla công bố chi tiết các số liệu trong vòng nửa tiếng trước khi tai nạn xảy ra. Số liệu kĩ thuật cho thấy, trong 30 phút trước khi xảy ra tai nạn, chủ xe đã đạp phanh 40 lần, và lần nào cũng đạt hiệu quả giảm tốc, nhiều lần tốc độ xe vượt quá 100 km/h (hạn chế tốc độ ở quãng đường xảy ra tai nạn là 80 km/h), thời điểm xảy ra tai nạn, sau khi đạp phanh, tốc độ đã giảm từ 118.5 km/h xuống còn 48.5 km/h trong 3 giây, chứng tỏ phanh xe hoạt động hoàn toàn tốt. 

Khi các con số được công bố, dư luận quần chúng của TQ phần nào đổi chiều, cảm thán với một chiếc xe mức giá trung bình mà có cả "hộp đen" như máy bay. Nhưng các phương tiện truyền thông nhà nước vẫn tiếp tục đặt nghi vấn về việc thao túng số liệu của Tesla. 

2. Cách đây không lâu, CP Trung Quốc hoan nghênh và tạo điều kiện hết mực để Tesla phát triển xe điện ở Trung Quốc, khuyến khích các doanh nghiệp trong nước cùng tham gia nghiên cứu xe điện. Nhưng gió đã trở chiều, và trở chiều khá đột ngột. 

Cùng thời điểm diễn ra sự kiện "ăn vạ" trên, Huawei và các hãng chế tạo xe truyền thống của TQ đã hợp tác để ra mắt các mẫu xe điện của riêng mình. Các nhà bình luận thời sự trên mạng tập trung vào câu hỏi, có phải CP TQ đang tìm cách "đuổi" Tesla khỏi thị trường TQ để nhường đất cho các doanh nghiệp TQ hay không? Tôi cho rằng, không loại trừ khả năng này, nhưng liệu nền công nghiệp xe ô tô điện của TQ đã đủ cứng cáp hay chưa là một câu hỏi lớn. 

CP Trung Quốc đề phòng Tesla vì các xe này có chức năng thu thập thông tin trên hành trình nó di chuyển thông qua rất nhiều camera trên thân xe, các thông tin đó được tự động gửi về cho Tesla. Trước đó, TQ đã từng cấm xe Tesla đến gần các cơ sở quân sự, nhưng khi có rất nhiều xe Tesla chạy trên đường thì lệnh cấm đó không thể đạt hiệu quả. Số liệu của Tesla có được cung cấp cho tình báo Mĩ phân tích hay không, điều này là không thể đoán trước, nhưng giả sử Tesla TQ bị gây sức ép phải chia sẻ số liệu với CP Trung Quốc, thì không thể loại trừ họ cũng sẽ chia sẻ với CP Mĩ. Ngoài ra, khi Elon Musk phủ sóng internet từ vệ tinh, mà mỗi chiếc xe Tesla sẽ thành một đầu thu, thì tường thành biên giới internet của TQ sẽ sụp đổ. Có thể TQ sẽ sớm yêu cầu Tesla rời khỏi TQ, hoặc Elon Musk sẽ phải đến TQ để thoả hiệp, đáp ứng một số yêu cầu khắt khe của CP TQ. 

Giả sử Tesla rời khỏi TQ, họ có thể di chuyển nhà máy sang Đông Nam Á hoặc Ấn Độ. VN có thể sẽ là một điểm đến. Chúng ta chào đón Tesla như thế nào? Liệu CP VN có chia sẻ mối lo ngại rước gián điệp vào nhà như CP Trung Quốc hay không? 

Trong nước, Vin và các đối tác đang tích cực nghiên cứu sản xuất xe điện.