Suy nghĩ về việc dạy chữ Hán

1.Sau khi lược thuật lại sự tranh luận về việc trong thời đại mới, dạy viết chữ hay dạy gõ chữ, thì tôi cũng nhận được một số phản hồi thú vị. Một số bạn rất ngạc nhiên khi vấn đề này lại đáng mang ra để tranh cãi ư, học tiếng Hán thì phải viết chữ chứ, đó là căn bản. 

Thế giới này lớn lắm, cái kì lạ gì chả có. 

Vấn đề thực chất nằm ở người học. Những người học ít kiên nhẫn có thể không hài lòng với việc bắt họ tốn nhiều thời gian vào việc vẽ chữ Hán (trong khi họ có thể gõ chữ trên điện thoại hoặc máy tính). Nếu số sinh viên chọn học tiếng Hán càng ngày càng giảm, có thể môn học sẽ bị đóng, và giáo viên sẽ thất nghiệp. Vì vậy, làm thế nào để sinh viên chịu học tiếng Hán là điều giáo viên (không phải ở ta) phải tìm cách giải quyết. Cho nên, dù giáo viên nhận thức được việc viết chữ là căn bản, họ vẫn phải suy nghĩ nghiêm túc về việc có thể thay thế bằng gõ chữ được không, và nếu thay thế thì ảnh hưởng của nó lên việc học tiếng Trung Quốc là gì.[*] 

Để hiểu được vấn đề mà các giáo viên trên đang phải đối mặt, tôi nghĩ các giáo viên ở trung tâm ngoại ngữ sẽ cảm nhận sâu sắc hơn. Trung tâm cần giữ chân người học như giữ bát cơm của mình. Vậy nên, yên vui dưới mái trường xã hội chủ nghĩa, được dạy dỗ sinh viên ngoan như cừu, đệ tam lạc dã. 

[*] Một giáo viên lấy ví dụ ảnh bài tập viết của một sinh viên người Pháp, học tiếng Hán đã bảy năm, mà chữ viết nguệch ngoạc không ra nét, câu cú thì cỡ sinh viên của ta ở năm thứ hai. Tôi thực sự ngạc nhiên, không biết niềm say mê nào đã giữ cậu sinh viên này với tiếng Hán đến năm thứ bảy. (Ảnh bài tập này được đưa ra nhằm minh hoạ việc có những sinh viên mà nghe, nói, đọc ở trình độ cao cấp nhưng viết thì sơ cấp.)

2. Làm thế nào giữ chân được người học, duy trì niềm say mê của họ với tiếng Hán và chữ Hán? Suy cho cùng, vẫn phải là làm cho người học có cảm giác thành tựu. Không gì nản bằng việc học mãi mà không xong, học mãi mà không nhớ được mặt chữ, không nói cho được gẫy gọn. Kinh nghiệm cá nhân của tôi là, viết thật nhiều. Viết thuộc tay thì tay sẽ viết mà không phải nghĩ, dùng đầu óc đó để học cái mới. Viết nhiều rồi thì sẽ ghi nhớ được các bộ kiện, gặp phải chữ mới mà thành phần cấu tạo lại là những bộ kiện đã biết thì ghi nhớ nhất định sẽ nhanh hơn. Tức là đã vận dụng một cách tự nhiên phương pháp tách chữ để ghi nhớ ấy. Giai đoạn đầu có thể là khó khăn, nhưng vượt qua thì sẽ ổn và tiến bộ nhanh, động lực học cũng từ đó mà nảy sinh.